از بررسی مقاوت های گیاه به حشرات حدود 100 سال میگذرد که نوعی مبارزه زراعی به شمار میرود

در سال 1981 شخصی به نام sheling این مقاومت را توضیح داد مقاومت دارای صفتی است که گیاه در مقابل حشرات ایمن میشود. گیاه مقاوم  یا خسارت وارده را جبران و یا از آفت در امان میماند در صورتی که گیاهان دیگر دچار آفت زدگی میشوند ...

مکانیسم مقاومت

مقاومت اکولوژیکی

مقاومتی موقتی که در اثر تغییر شرایط محیطی ایجاد میشود   شامل:

الف:عدم همزمانی مراحل رشدی حشره و گیاه phonological asynchrony –host erasion  که مانند دیر کاشتی یا زود کاشتی یا دیر رسی یا زود رسی میباشد . در سوسک برگخوار لوبیا اگر ارقام زود رس باشند در اوایل شهریور می رسند که مصادف با نسل دوم سوسک برگخوار لوبیا Cerotom trifuricate است که در امان خواهد بود

ب: مقاومت اکتسابی یا القایی Indaced resistance مقاومتی است که تغییر شرایط محیط گیاه را به عنوان میزبان نامناسب خواهد کرد مانند بیشترحشرات اگر ازت گیاه زیاد باشد (مانند شته ها که بیشتر حمله میکنند و نسبت به پتاسیم تمایل به تغذیه نخواهند داشت )که از طریق تغییر شرایط آبیاری و کود دهی وعمل تغذیه در حشره در گیاه این تغییرات صورت میگیرد یا خاکی که 60% سیلیس داشته باشد نسبت به حشره Filixble مقاوم میشود

 مقاومت ژنتیکی

به ساختار ژنتیکی گیاه بستگی دارد که به عوامل محیطی وابسته هستند

الف :عدم ترجیحNon preference=Antixenosis

که در اثر موانع و عوامل فیزیکی و شیمیایی در گیاه که باعث ایجاد این تیپ مقاومت می شود

·            موانع شیمیایی:

A:عدم وجود مواد جلب کننده در گیاه

B:عدم وجود مواد دفع کننده در گیاه

C:عدم وجود مواد جلب و دفع کننده

·            موانع فیزیکی :

A:ضخیم شدن برگ و بافت های گیاهی

B:وجود کرک

C:وجود خار

ماند زنبور ساقه خوار گندم که در رقم های ساقه کوتاه اثر ندارد و یا شته ها از ارقامی که دارای کرک هستند تغذیه نمیکنند

مواد بازدارنده شیمیایی که باعث ایجاد مقاومت میشود

Allomones:

ترکیبی است که گیاه از خود ترشح میکند و به ضرر حشره است این مواد همواره به سود ترشح کننده و به ضرر دریافت کننده است .

A:Locomotor stimulants گیاه آن را ترشح میکند و حشره آن را درک نمیکند ولی بر اثر تماس حشره دفع میشود

B:Repallents جزء مواد دور کننده هستند چه حشره نزدیک وچه دور باشد دفع خواهد شد

C:Suppers stants موادی که باعث جلو گیری از تخم ریزی و تغذیه در گیاه میشود مانند محلول بردو

D:Antiobiotic موادی که مانع مواد رشدی و اختلال در آن میشوند

E:Deteriorants موادی که مانع از ادامه تغذیه در حشره میشوند

Kairemones:

ترکیبی که  به سود در یافت کننده و به ضررترشح کننده میباشد .

A:Arresstants موادی که باعث ماندگاری حشره در روی گیاه میشود

B:Exitans موادی که باعث تحریک حشره به تخم ریزی میشود مانند کرم سیب

C:Feed stimulus محرک غذایی که باعث اشتهای حشره بر روی گیاه میشود مواد جلب کننده و جلب کننده Atractants مواد جلب کننده از دور باعث جلب میشوند مواد جذب کننده از فاصله نزدیک باعث جذب حشره میشوند

ب: آنتی بیوز :وجود مواد شیمیایی که باعث دفع حشره میشود

 که این اثرات شامل

A:اختلال در مراحل لاروی و شفیرگی

B:اختلال در تولید مثل و تخم ریزی

C:طولانی کردن دوره لاروی و پورگی

D:ایجاد اختلال در فعالیت حشره کامل

E:دفرمه شدن شفیره ها

مواد شیمیایی که باعث این اختلالات میشوند

1-آلکالوئید ها .گلوکوزید ها.کینون ها

2-عدم وجود یک سری مواد شیمیایی مانند ویتامین پروتین هاو چربی در گیاه

3-برهم خوردن توازن عناصر در گیاه (قند- پروتین )(قند –چربی)

4-وجود یکسری آنزیم هایی کهمراحل هضم حشره را مختل میکند

ج:تحملTolarance:توانایی گیاه در جبران خسارت آفت

که بستگی به چند پارامتر دارد

A:قدرت عمومی گیاه

B:حشره از قسمتهایی از گیاه تغذیه میکند که غیر حیاتی است

C:ترمیم بافت های گیاه

D:مقاومت فنوتیکی که بستگی به ساختار گیاه دارد

منابع مقاومت

1.         استفاده از ارقام گیاهان زراعی که در شرایط مزرعه ای مقاوم هستند

2.         هیبریداسیون ارقام زراعی وبومی

3.         در صورت مشاهده ارقام مقاوم در مزرعه انتقال آن به آزمایشگاه و مطالعه بر روی آن

محاسن مقاومت

    1 .جلوگیری از آلودگی زیستی (کاهش مصرف سموم )

   2 .ژن مقاومت در مدت 5 سال در گیاه باقی می ماند

   3 اعمال مقاومت در مقایسه با سایر روشهای مبارزه مقرون به صرفه تر است

معایب

1.         طولانی شدن زمان یافتن ژنهای مقاوم وانتقال آن به گیاه

2.         شکسته شدن مقاومت به وسیله ژنوتیپ های جدید پاتوژن

3.         مقاومت به یک عامل حساسیت به عامل دیگر را ایجاد میکند